• Mijn account
    • (X)Inloggen

      Ik ben al klant bij Poppenwinkel.com

      Voer je e-mailadres en wachtwoord hier in om in te loggen op de website:

      Wachtwoord vergeten?

      Nog geen klant bij Poppenwinkel.com?

      • Eerdere bestellingen bekijken
      • Automatisch verstuurgegevens ophalen
      • Track je bestelling
      Nieuw bij Poppenwinkel.com
Je bent hier:

Achtergrondinformatie Armand Marseille

!

Achtergrondinformatie Armand Marseille

Armand Marseile:
Grootste poppenfabrikant van zijn tijd

Met vrij veel zekerheid kun je stellen dat elke verzamelaar van antieke poppen wel een 'Armand Marseille' in zijn collectie heeft. Armand Marseille was dan ook de de grootste producent ter wereld wat betreft de productie van porseleinen poppenkoppen! Niet alleen voor gebruik van zijn eigen creaties; hij leverde vooral ook koppen aan andere fabrikanten. Ziehier het verhaal over een poppenmagnaat van zijn tijd

Armand Marseille was niet Frans, zoals de naam wellicht zou vermoeden, maar Russisch van geboorte. Hij kwam in 1856 te St. Petersburg ( voormalig Leningrad) ter wereld. Zijn vader verdiende als architect de kost.
Toen Armand vier jaar oud was, vertrok het gezin uit Rusland. Na een paar jaar her en der binnen Europa gewoond te hebben, werd uiteindelijk neergestreken in het Thüringer Coburg in Zuid Duitsland.

My dream baby

Entrepreneur pur sang
Armand ontwikkelde zich als een initiatiefrijke jongeman die niet bang was om uitdagingen aan te gaan. Amper 28 jaar oud kocht hij de speelgoedfabriek van Mathias Lambert. Deze fabriek was gesitueerd in het nabij gelegen Sonneberg. Twee jaar later kwam hij - naar verluid voor een bedrag van 170.000 Duitse Mark - in het bezit van de porseleinfabriek van Lidbermann & Wegscher in Köppelsdorf. We hebben het hier dus over het jaar 1886. Toen startte men ook met de productie van poppen.
Vrijwel direct kwam de onderneming van Marseille tot groei en bloei. Maar de periode van hoogtij deed zich vooral voor in de jaren tussen 1900 en 1930, toen de fabriek was overgedragen op zijn zoon Armand Jr. Met name op het gebied van porseleinen koppen werd flink ingezet. Tijdens hoogtijden produceerde de fabriek maar liefst duizend poppenkoppen per dag en had men 550 medewerkers in dienst!
Zoals gezegd waren die koppen dus niet alleen bestemd voor de eigen collecties. Ook leverde Marseille koppen aan fabrikanten als Amberg, Arrenbee, C.M. Bergmann, Borgfeldt, Butler Bross., Cuno& Otto Dressel, Eckhart, Edelmann, Otto Gans, Goldberger, Hitz, Jacobs & Kassler, Illfelder, E. Maar, Montgomery Ward, Emil Pfeiffer, Peter Scherf, Seyfart & Reinhardt, Siegel Cooper, E.U. Steiner, Wagner & Zetzsche, Wislizenus en Louis Wolf

Prachtige pop met geleed lijf

Vaakzijn de koppen - ook al zijn de totale popen dus uitgebracht door een andere fabrikant - voorzien van een AM merk. Dit betekent dus, dat niet elke pop met AM in de nek een ook een AM-pop is. Alleen de kop is afkomstig (vooral de malnummers 370 en 390) van Armand Marseille te Köppelsdorf. Dan moet er in een dergelijk geval dus eigenlijk gesproken worden van een 'replica'. De koppen werden immers door de kopers beschilderd en gepruikt en geplaatst op andere lijven dan die van Marseille. Ook met de kleding van deze poppen had Marseille niets van doen.
Ergo: u zult dus begrijpen dat het dus niet altijd een AM-pop is, ook al staat het Armand Marseille merk in de nek.

Mallen 370 en 390
Wat kan er nog worden verteld over de AM 370 en 390, vraagt u zich wellicht nu af. De 370 waren kop-schouderkoppen. De lijven waren van stof. De 390 koppen waren voorzien van compositie lijven. De lijven van beide typen konden dus ook door een andere producent gemaakt zijn. Vaak waren de koppen die voor derden bestemd waren van een iets minder zijde-achtige structuur. Uitzonderingen daargelaten, werden ze minder fraai beschilderd dan die van Armand Marseille zelf.

Afbeeldingsresultaat voor armand Marseille Ook de kleding is verzorgd

Ondertussen werd Armand's zoon en naamgenoot, dus gevraagd om zijn vader's bedrijf voort te zetten. Armand Jr. volgde daartoe in 1900 een opleiding van acht maanden in ondernemingsvaardigheden. Hij werd hiervoor naar Amerika gestuurd. Tijdens zijn studie aldaar kon hij gelijkertijd de AM-producten onder de aandacht brengen. In 1904 presenteerde hij in Amerika een aantal AM-poppen door deel te nemen aan de St. Louis Exposition. Hij won toen zelfs de zogenaamde Grand Price met zijn C.M. Bergmann pop, Miss Columbia . Dit leidde er toe dat ook in Amerika de juiste connecties gelegd konden worden.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog kwam er een kentering in de export naar Amerika, omdat laatstgenoemd land de grenzen voor handelsverkeer met Duitsland afsloot. Maar dit bleek van korte duur, want vanaf 1919 werd er weer volop geëxporteerd. Met hoogtepunten in 1924-1925 toen AM begon met de productie van kinderlijke hoofdjes, waaronder de beroemde 'My Dream Baby' (zie de babypop foto hierboven). Daarnaast maakte AM ook de zogenaamde googlies en badepuppen (ongemerkt).

Groothandel
Een paar jaar daarvoor, in 1919 om precies te zijn, trok Armand jr. zich terug uit de zaak. Hij was getroffen door een vrij ernstige hartaanval. Dit betekende dat de zaak nu overging op zijn zoon, Herman.
Nog een paar jaar gingen de zaken goed. Zelfs gedurende een tijdelijke samenwerking met Heubach. Maar daarna kwam de klad in alle voorspoed. De crisisjaren speelden daarbij een rol, maar ook de veranderende vraag naar porseleinen poppen. Ondertussen koos de consument meer en meer voor poppen van minder breekbare materialen, zoals papier-maché. Vanaf 1928 was het gedaan met de productie van porseleinen poppen. De firma heeft zich nadien nog wel jarenlang bezig gehouden met de verkoop van poppen van derden. Als 'groothandel' zogezegd. Na de Tweede Wereldoorlog verdween de fabriek achter het IJzeren Gordijn. Thüringen heeft tot de zogenaamde Wende behoord tot de DDR. Het zal dus een staatsbedrijf geworden zijn.

Noot van de redactie: Ergens heb ik gelezen dat de Oost-Duitse overheid in de jaren '50 besloot om van de groothandel toch weer een poppenfabriek te maken. Of dit gelukt of zelfs maar waarheid is, blijft voor mij de vraag. Ik heb het niet kunnen verifiëren.

©Pers- en tekstbureau Heliant